Menu
- Aktualności
- Wydarzenia
- Oneg Szabat
- Zbiory
- Nauka
- Wystawy
- Edukacja
- Wydawnictwo
- Genealogia
- O Instytucie
- Księgarnia na Tłomackiem
- Czasopismo „Tłomackie 3/5"
- Kwartalnik Historii Żydów
Jedną z najbardziej zagadkowych budowli znajdujących się w parku otaczającym pałac w Dobrzycy koło Pleszewa jest monopter wzniesiony około 1800 r. prawdopodobnie przez Stanisława Zawadzkiego na zlecenie Augustyna Gorzeńskiego, polityka szlacheckiego i wolnomularza. Jest on budowlą nawiązującą do mistycznych wyobrażeń Świątyni Salomona, pojmowanej jako centrum wszechświata, obecnych w kulturze żydowskiej i popularnych w świecie chrześcijańskim. W XVIII w. Świątynia Salomona stała się alegorią duchowej świątyni wznoszonej przez wolnomularzy, odgrywającą ważną rolę w masońskich wyobrażeniach i rytuałach. Symboliczna wymowa dobrzyckiego monopteru odwołuje się do biblijnych przekazów o Świątyni Salomona i masońskiej trawestacji historii biblijnej. Zawiera w sobie wątki o rodowodzie kabalistycznym, będące przejawem zainteresowania mistyczną tradycją żydowską.
dr Paweł Fijałkowski - historyk i archeolog, pracownik Działu Naukowego ŻIH. Zajmuje się dziejami Żydów w okresie staropolskim, historią polskiego protestantyzmu, pradziejami Mazowsza oraz homoerotyzmem w kulturze europejskiej. Autor m.in. książek "Żydzi w województwach łęczyckim i rawskim w XV-XVIII w." (1999), "Androgynia, dionizyjskość, homoerotyzm. Niezwykłe wątki europejskiej tożsamości" (2016). Współkurator wystawy "Ramię przy ramieniu? Żydzi w polskich dążeniach niepodległościowych 1794-1918" i współautor katalogu tej wystawy.
Ilustracja: Monopter w Dobrzycy (fot. Paweł Fijałkowski).
____
Podejmując decyzję o dołączeniu do niniejszego wydarzenia online oraz uczestnicząc w nim zgadza się Pani/Pan na przetwarzanie danych osobowych, opisanych w informacji o przetwarzaniu danych osobowych dostępnej na stronie: https://www.jhi.pl/nauka/seminaria-naukowe. Administratorem Pani/Pana danych jest Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma.